Neuroshkenca tregon se kur një foshnjë nuk mund ta lokalizojë nënën e saj, truri reagon sikur mbijetesa të jetë në rrezik. Brenda pak sekondash, sistemi i stresit i foshnjës aktivizohet dhe nivelet e kortizolit mund të rriten me 200–300%. Kjo nuk është sjellje e mësuar apo “llastim”, është një alarm biologjik i lindur, i krijuar për të detyruar ribashkimin me kujdestarin kryesor.
Për foshnjat, siguria barazohet me afërsinë. Truri në zhvillim e lidh mbrojtjen, ngrohtësinë dhe rregullimin emocional me praninë e kujdestarit. Kur kjo prani zhduket, sistemi nervor kalon në gjendje emergjente për të rivendosur lidhjen. “Ajo që duket si panik është në fakt truri që bën punën e tij për ta mbajtur foshnjën gjallë,” shpjegojnë neuroshkencëtarët e zhvillimit.
Studiuesit kanë zbuluar se foshnjat janë në gjendje të dallojnë sjelljet ndihmuese nga ato të dëmshme shumë më herët sesa mendohej. Në eksperimentet klasike, të vegjlit shikonin kukulla që ndërvepronin mes tyre’ një personazh që ndihmonte dhe një tjetër që pengonte. Më vonë, shumica e foshnjave zgjidhnin të shikonin ose të afroheshin te personazhi ndihmues, një shenjë se ndjeshmëria ndaj sjelljeve prosociale shfaqet që në muajt e parë të jetës.
Studime të tjera, që matin kohën se sa gjatë foshnjat fiksojnë shikimin, tregojnë se ato ndalojnë më gjatë tek ngjarjet që u duken “të padrejta” ose antisociale. Këto reagime sugjerojnë se foshnjat vënë re kur sjelljet nuk përputhen me pritshmëritë ose modelet që u janë krijuar. Kjo nuk do të thotë se foshnjat kanë arsyetim moral të zhvilluar, por tregon se themelet e vlerësimit shoqëror shfaqen shumë herët. Disa studiues madje propozojnë se njerëzit mund të jenë të predispozuar që në lindje të vënë re bashkëpunimin edhe pse kjo mbetet ende një teori.
