Bota

Diçka e pazakontë zbulohet nën petkun e akullit të Antarktidës!

Shkencëtarët kanë realizuar hartën më të detajuar deri më sot të peizazhit që fshihet nën shtresën gjigante të akullit të Antarktidës, duke hedhur dritë mbi një territor që deri tani ka qenë kryesisht mister. Studimi i ri, i publikuar në revistën shkencore Science, pritet të përmirësojë ndjeshëm kuptimin e reagimit të kontinentit të ngrirë ndaj ndryshimeve klimatike dhe ndikimin e tij në rritjen e nivelit të detit.

Duke kombinuar të dhënat satelitore me ligjet fizike që shpjegojnë mënyrën se si lëvizin akullnajat, studiuesit arritën të rindërtojnë topografinë nën akull me një saktësi shumë më të lartë se më parë. Rezultatet tregojnë mijëra kodra dhe kreshta të panjohura më parë, si dhe një pamje shumë më të qartë të vargmaleve malore të varrosura nën akull.

“Është si të kalosh nga një aparat fotografik me rezolucion të ulët në një imazh digjital të zmadhuar, ku shikon qartë se çfarë po ndodh”, u shpreh autorja kryesore e studimit, Dr. Helen Ockenden nga Universiteti i Grenoble-Alpes. Deri tani, njohuritë mbi sipërfaqen e akullit të Antarktidës kanë qenë të mira falë satelitëve, por ajo që ndodhet poshtë tij në disa zona deri në 4.8 kilometra trashësi ka qenë shumë më e vështirë për t’u matur. Metodat tradicionale me radar ajror ose tokësor mbulonin vetëm linja të izoluara, shpesh me dhjetëra kilometra boshllëqe mes tyre.

Qasja e re shfrytëzon faktin se lëvizja e akullit në sipërfaqe pasqyron relievin poshtë tij: kur akulli rrëshqet mbi kodra, kreshta apo kanale, këto forma ndikojnë si në shpejtësinë ashtu edhe në topografinë e sipërfaqes. Një nga zbulimet më interesante është një kanal i thellë në pellgun nëntokësor të Maud-it, rreth 50 metra i thellë, 6 kilometra i gjerë dhe afro 400 kilometra i gjatë, një distancë e krahasueshme me atë nga Londra në Newcastle.