Botë e Çuditshme

Shkencëtarët bëjnë zbulimin e rrallë në Antarktidë!

Një zbulim i rëndësishëm shkencor ka hedhur dritë mbi funksionimin e liqeneve të Antarktidës, duke ndryshuar mënyrën si kuptohet hidrologjia e këtij kontinenti të akullt. Një studim i udhëhequr nga Këshilli i Lartë i Kërkimeve Shkencore i Spanjës ka zbuluar se liqenet me ujë të ëmbël në ishullin Deception Island nuk janë të izoluara, siç mendohej më parë, por lidhen me oqeanin përmes nëntokës dhe reagojnë ndaj baticave dhe zbaticave.

Sipas studiuesve, sekreti qëndron te struktura e tokës në këtë ishull vullkanik. Terreni përbëhet nga sedimente shumë të përshkueshme, të cilat funksionojnë si një “sfungjer” gjigant, duke filtruar një pjesë të madhe të ujit që vjen nga shkrirja e akullit gjatë verës. Kjo lejon krijimin e një sistemi të ndërlikuar ujërash nëntokësore.

Kërkimi ka identifikuar dy akuifere të ndërlidhura. I pari është më sipërfaqësor dhe ndikohet nga sezonaliteti dhe shtresa e ngrirë e tokës, ndërsa i dyti është më i thellë dhe lidhet drejtpërdrejt me detin. Pikërisht ky sistem bën që liqenet të ruajnë ujë të ëmbël, edhe pse ndodhen pranë ujërave të kripura.

Një tjetër element i rëndësishëm i studimit është lidhja mes përbërjes kimike të ujit dhe lartësisë, e cila u mundëson shkencëtarëve të gjurmojnë burimin e ujit dhe të analizojnë më saktë të dhënat klimatike të ruajtura në akull ndër mijëra vite. Studiuesit theksojnë se këto zbulime janë thelbësore për të kuptuar ndikimin e ngrohjes globale në Antarktidë, veçanërisht në degradimin e tokës së ngrirë përgjithmonë.

Antarktida po përballet gjithnjë e më shumë me pasojat e ndryshimeve klimatike, ndërsa një studim i ri tregon për humbje të mëdha të akullit gjatë tre dekadave të fundit. Shkencëtarët nga Universiteti i Kalifornisë analizuan imazhe satelitore të mbledhura gjatë 30 viteve dhe zbuluan se kontinenti ka humbur një sasi të madhe akulli. Sipas tyre, nëse kjo sasi do të shtrihej në tokë, do të mbulonte një sipërfaqe sa dhjetë herë qyteti amerikan Los Angeles.