Barnat që thuhet se ngadalësojnë përparimin e sëmundjes së Alzheimerit nuk po bëjnë ndonjë ndryshim domethënës për pacientët, ndërsa rrisin rrezikun e ënjtjes dhe hemorragjisë në tru, sipas një rishikimi.
Efektet e ilaçeve tek ata me Alzheimer dhe demencë në fazën e hershme ishin ose të munguara ose vazhdimisht të vogla, thanë studiuesit.
Por, organizatat bamirëse kanë sfiduar gjetjet dhe thanë se ekspertët janë përpjekur të “pikturojnë një klasë të tërë ilaçesh me të njëjtën furçë” duke kombinuar provat e dështuara të ilaçeve me prova më të fundit të suksesshme.
Ilaçet antiamiloide lidhen me proteinën që grumbullohet në trurin e njerëzve që jetojnë me Alzheimer duke pastruar depozitat dhe duke ngadalësuar rënien njohëse.
Edo Richard, profesor i neurologjisë në Qendrën Mjekësore të Universitetit Radboud në Holandë, tha se ekipi i tij vuri re se rezultatet nga provat gjatë dy dekadave të fundit “nuk janë të qëndrueshme”.
Rishikimi i ri i Cochrane shqyrtoi 17 studime që përfshinin 20 342 pacientë në total. Shumica kishin ose dëmtim të lehtë njohës (MCI), i cili shkakton probleme me të menduarit dhe kujtesën, demencë, ose të dyja, me një moshë mesatare prej 70 deri në 74 vjeç.
Studimet përfshinin prova mbi lecanemabin dhe donanemabin, dy ilaçe anti-amiloide, si edhe aducanumab, i ndërprerë nga prodhuesi i tij dhe bapineuzumab, crenezumab e solanezumab, të ndërprera pas provave të dështuara.
Analiza zbuloi se efektet e këtyre ilaçeve në funksionin njohës dhe ashpërsinë e demencës pas 18 muajsh ishin “të parëndësishme”.
Sipas Richard-it, ndryshimet e bëra nga trajtimet qenë “shumë më poshtë efektit minimal që nevojitet të jetë i dukshëm për pacientët dhe kujdestarët”.
Francesco Nonino, neurolog dhe epidemiolog në Institutin IRCCS të Shkencave Neurologjike të Bolonjës në Itali, tha se “fatkeqësisht, provat sugjerojnë se këto ilaçe nuk bëjnë ndonjë ndryshim domethënës për pacientët”.
Tani ekziston një grup bindës provash që konvergojnë në përfundimin se nuk ka efekt klinikisht domethënës. Ndërsa provat e hershme treguan rezultate që ishin statistikisht të rëndësishme, e rëndësishme është të bëhet dallimi midis kësaj dhe rëndësisë klinike.
Është e zakonshme që provat të gjejnë rezultate statistikisht të rëndësishme që nuk përkthehen në një ndryshim klinik domethënës për pacientët. Gjithashtu, ilaçet mund të rrisin rrezikun e ënjtjes dhe hemorragjisë në tru, sipas studimit.
Këto efekte anësore u panë në skanimet e trurit dhe nuk shkaktuan simptoma për shumicën e pacientëve, megjithëse ndikimi afatgjatë ishte i paqartë.
Richard, i cili drejton një klinikë për demencën, tha se ishte i sinqertë me pacientët në lidhje me efektin e ilaçeve të miratuara dhe se ato ishin “shumë të vogla për t’u vënë re nga pacientët dhe kujdestarët”.
Ai shtoi se theksoi edhe efektet anësore të mundshme, nevojën për skanime e teste të ndryshme për të konfirmuar të drejtën për trajtim dhe se pacientët do të duhet të vizitojnë klinikën çdo dy deri në katër javë për të marrë trajtimin me anë të një injeksioni intravenoz.
Do t’u thoja atyre… Mendoj se ndoshta nuk do të përfitoni nga këto ilaçe dhe ato janë të rënda për ju e familjen tuaj. Unë thjesht mendoj se është jashtëzakonisht e rëndësishme që të jemi të sinqertë me pacientët tanë, për atë që mund të presin … nuk ka asgjë më shumë që do të doja si mjek që më në fund të jem në gjendje t’u përshkruaj atyre një ilaç që u ofron pak më shumë shpresë pacientëve dhe familjeve të tyre, por gjithmonë jam i kujdesshëm të shmang t’iu jap njerëzve shpresë të rreme.
Duke reaguar ndaj gjetjeve, Richard Oakley, Drejtor i Asociuar i Kërkimit dhe Inovacionit në Shoqatën e Alzheimerit, tha se “përfundimet e këtij rishikimi e bëjnë pamjen të duket më e zymtë nga sa është në të vërtetë, pasi autorët kombinuan rezultatet për shumicën e provave të dështuara të ilaçeve, me një numër të vogël provash më të fundit të suksesshme”.
Këto përfshin provat për lecanemabin e donanemabin, që rregullatori i barnave në Mbretërinë e Bashkuar pranoi se sjellin një përfitim modest, por domethënës për njerëzit me Alzheimer në fazën e hershme.
Thelbësore që ta interpretojmë këtë rishikim me nuanca e të shmangim goditjen e dekadave të studimit shkencor pionier.
Jonathan Schott, profesor i Neurologjisë dhe udhëheqës i grupit të Institutit të Kërkimeve të Demencës në Mbretërinë e Bashkuar në UCL, tha:
Duke kombinuar studime të barnave të ndryshme, shumë prej të cilave janë shpërbërë prej kohësh, disa prej të cilave kanë pasur pak ose aspak efekte në beta-amiloid dhe shumica e të cilave kanë dështuar në provat klinike të rastësishme, është pothuajse e pashmangshme që përfundimi të jetë se si grup ato janë klinikisht joefektive.
Susan Kohlhaas, Drejtoreshë Ekzekutive e Kërkimit në Alzheimer’s Research UK, tha se organizata bamirëse dëgjonte rregullisht nga familjet e prekura nga demenca që thonin se edhe një vonesë prej disa muajsh në përkeqësimin e të dashurit të tyre “mund të ofronte kohë të vlefshme e kuptimplote” që “nuk duhet të minimizohet”.
Trajtimet antiamiloide nuk do të jenë përgjigjja e plotë për shërimin e Alzheimerit dhe tashmë kërkimet po lëvizin drejt një game më të gjerë objektivash biologjikë. Por, nuk është e saktë të shpërfillet ndikimi i tyre si i parëndësishëm, veçanërisht kur analiza ka kufizime të qarta që kufizojnë atë që mund të na tregojë.
Rishikimi vjen pasi doli në pah se Instituti Kombëtar për Ekselencë në Shëndetësi dhe Kujdes (NICE) po shqyrton përsëri provat mbi donanemabin e lecanemabin, pas apeleve të suksesshme nga prodhuesit e tyre “Eli Lilly” dhe “Eisai”.
Çështjet që do të rishikohen përfshijnë përfundimin mbi cilësinë e jetës së atyre që kujdesen për pacientët me Alzheimer, si dhe provat e ofruara nga NHS England që vlerësojnë koston e dhënies së trajtimeve me infuzion.
