Vëzhgimi aktiv e ndihmon sistemin nervor të kuptojë se nuk ka nevojë të jetë vazhdimisht në gjendje alarmi. Kur ndodhesh në një ambient të qetë dhe vëmendja jote është e përqendruar te momenti i tanishëm, truri merr sinjale sigurie dhe stabiliteti. “Kjo praktikë mund ta rregullojë realisht sistemin nervor, sepse kur përfshin të gjitha shqisat, është sikur i thua vetes: ‘Oh, unë mund ta përjetoj këtë moment këtu, në vend që mendja ime të jetë e projektuar te e ardhmja, te ajo që do të ndodhë nesër apo pas 10 vitesh’”, thotë Arati Patel, psikoterapiste në Kaliforni.
Studimet sugjerojnë se praktikat si vëzhgimi aktiv, mund të ulin ankthin dhe mendimin e tepërt, të rrisin qëndrueshmërinë emocionale dhe të përmirësojnë aftësinë për të reaguar me vetëdije, jo në mënyrë impulsive. Sipas Patel, vëzhgimi aktiv ndihmon gjithashtu në dallimin e shenjave të vogla të stresit përpara se ato të përshkallëzohen. Kështu bëhesh një pjesëmarrës më i angazhuar në botë, jo thjesht një vëzhgues pasiv. Dhe lajmi më i mirë: vëzhgimi aktiv kërkon vetëm një minutë nga dita jote.
Në çdo moment, truri yt mund të jetë duke riluajtur atë që ka ndodhur ose duke u përgatitur për atë që mund të shkojë keq më pas. Si të rikthehesh shpejt në realitet? Provo vëzhgimin aktiv, një mënyrë e thjeshtë për të rimarrë kontrollin mbi mendimet dhe për t’i treguar sistemit nervor se nuk ka nevojë të jetë në gatishmëri të vazhdueshme. “Është thjesht rikthimi te momenti i tanishëm dhe të qenit plotësisht aty”, thotë Arati Patel. “Kur je i pranishëm, nuk mund të jesh realisht në ankth. Nuk mund të mendosh për të ardhmen, as të jesh i fiksuar pas së shkuarës apo të ndihesh i rënduar emocionalisht.”
Ndalo për një çast dhe merr një frymë të ngadaltë, duke zgjatur nxjerrjen e ajrit. Vëre tre gjëra që sheh, pa i etiketuar si të mira apo të këqija. Vëre dy ndjesi fizike në trup. Vëre një tingull, afër ose larg. Mbylle me një fjali që të rrënjos në realitet: “Kjo është ajo që ekziston tani.” Ose: “Kjo është ajo që po vërej tani.” Për ta kthyer në zakon, Patel sugjeron ta lidhësh këtë praktikë me rutina që i ke tashmë, si momenti kur pret të bëhet kafeja, kur lan duart ose kur kalon nga një detyrë në tjetrën.
