Tech

Shkencëtarët shokohen nga gjetjet e reja në asteroidin Bennu!

Misioni OSIRIS-REx i NASA-s ka zbuluar se asteroidi Bennu përmban gjurmë të ujit të lashtë. kripëra ekzotike dhe molekula organike duke përfshirë aminoacide dhe nukleobaza, përbërës kyç të ADN-së dhe ARN-së. Këto gjetje sugjerojnë se asteroidët mund të kenë luajtur një rol në dërgimin e përbërësve të nevojshëm për jetën në Tokë. Përbërja minerale e Bennu tregon gjithashtu se dikur ishte pjesë e një trupi prind të pasur me ujë duke sfiduar supozimet e mëparshme rreth sistemit të hershëm diellor dhe shpërndarjes së elementeve thelbësore të jetës.

Bennu, një asteroid afër Tokës, ka magjepsur prej kohësh shkencëtarët për shkak të përbërjes së tij të pasur me karbon, që lë të kuptohet për të kaluarën e tij të lashtë. Kur OSIRIS-REx ktheu 122 gram material nga asteroidi në vitin 2023, studiuesit shpresuan për të dhëna rreth sistemit të hershëm diellor. Analiza e pluhurit dhe guralecave të Bennu zbuloi një shëllirë të pasur me natrium, të ngjashme me mbetjet e avulluara të liqeneve në Tokë. Këto depozita minerale, të njohura si avullues sugjerojnë se Bennu ose të paktën trupi i tij mëmë dikur strehonte ujë të lëngshëm. Kjo forcon teorinë se asteroidët dikur ishin botë të lagësht, të aftë për të nxitur kiminë organike komplekse.

Mostrat e Bennu-së përmbanin diçka edhe më të habitshme: aminoacide, amoniak dhe nukleobaza; komponentë kyç për jetën siç e njohim ne. Këto molekula organike formojnë bazën e ADN-së dhe ARN-së, planet e të gjithë organizmave të gjallë. Ndërsa komponime të ngjashme janë gjetur në meteoritë më parë, natyra e pacenuar dhe e pandotur e Bennu konfirmon origjinën e tyre jashtëtokësore. Sipas Yasuhito Sekine, një ekspert në Institutin e Shkencës në Tokio, çelësi i këtij zbulimi ishte ruajtja e kujdesshme e mostrave. Ndryshe nga meteorët që bien në Tokë dhe rrezikojnë kontaminimin, mostrat e Bennu u mbyllën në një mjedis të kontrolluar, duke siguruar integritetin e tyre.

Shkencëtarët besojnë se këto gjetje ofrojnë disa nga provat më të forta ende se asteroidët si Bennu mund të kenë mbjellë planetë me përbërësit e nevojshëm për jetën. Ndërkaq, shanset që asteroidi 2024 YR4 të godasë Tokën në vitin 2032 janë thuajse zero. Megjithatë nga ky rrezik nuk përjashtohet sateliti i vetëm natyror i Tokës, Hëna. Asteroidi mund ta godasë hënën më 22 dhjetor të vitit 2032, por probabiliteti është vetëm 1.7%. NASA do të vazhdojë të vëzhgojë asteroidin 2024 YR4 me observatorë të financuar nga Zyra e Koordinimit të Mbrojtjes Planetare.