Situs inversus është një gjendje e rrallë kongjenitale, në të cilën organet e brendshme të trupit janë të vendosura në pozicion të kundërt nga anatomia normale, si në pasqyrë.
Studimet mjekësore tregojnë se kjo anomali prek rreth një në 10,000 persona në mbarë botën dhe, në shumicën e rasteve, zbulohet rastësisht gjatë ekzaminimeve radiologjike.
Sipas Mayo Clinic dhe Cleveland Clinic, personat me situs inversus mund të jetojnë një jetë plotësisht normale, pa simptoma të dukshme dhe pa ndikim të drejtpërdrejtë në jetëgjatësinë e tyre, për sa kohë nuk shoqërohet me probleme të tjera shëndetësore.
Si ndodh situs inversus?
Situs inversus zhvillohet gjatë fazave të hershme të embrionit, kur organet fillojnë të pozicionohen në trup. Shkencëtarët besojnë se kjo gjendje lidhet me mutacione gjenetike që ndikojnë në orientimin e majtë-djathtë të trupit gjatë zhvillimit fetal.
Studime të publikuara në “Journal of Medical Genetics” sugjerojnë se disa raste trashëgohen në mënyrë autosomale recesive.
Llojet e situs inversus
Mjekët e ndajnë këtë gjendje në dy forma kryesore:
– Situs inversus totalis, ku të gjitha organet e gjoksit dhe barkut janë të përmbysura
– Situs inversus partialis, ku vetëm disa organe janë të zhvendosura
Në rastet e situs inversus totalis, zemra ndodhet në anën e djathtë të kraharorit (dextrocardia), ndërsa mëlçia, stomaku dhe shpretka janë të vendosura në anë të kundërta nga normalja.
Kur situs inversus bëhet problematik?
Edhe pse shumica e individëve nuk kanë simptoma, rreth 5–10% e personave me situs inversus mund të kenë defekte kongjenitale të zemrës, sipas të dhënave nga American Heart Association.
Gjithashtu, kjo gjendje mund të shoqërohet me sindromën Kartagener, një çrregullim i rrallë që prek sistemin respirator dhe shkakton infeksione të shpeshta të mushkërive.
Sfidat mjekësore dhe diagnoza
Një nga rreziqet kryesore të situs inversus është keqdiagnostikimi. Për shembull, dhimbja e apendicitit mund të shfaqet në anën e majtë të barkut, duke çuar në vonesa në trajtim.
Për këtë arsye, mjekët theksojnë rëndësinë e dokumentimit të saktë mjekësor dhe informimit të stafit shëndetësor. Diagnoza vendoset përmes radiografisë, ultrazërit, CT-së ose rezonancës magnetike.
A ka trajtim?
Situs inversus nuk kërkon trajtim specifik nëse nuk shoqërohet me komplikacione. Trajtimi fokusohet në menaxhimin e problemeve shëndetësore të lidhura, nëse ato shfaqen.
Studimet tregojnë se shumica e pacientëve nuk kanë nevojë për ndërhyrje mjekësore gjatë gjithë jetës së tyre.
Ekspertët bien dakord se situs inversus, megjithëse i pazakontë, nuk përbën një sëmundje invalidizuese në vetvete. Me ndjekje të rregullt mjekësore dhe informim të duhur, personat me këtë gjendje mund të kenë një jetë aktive dhe të shëndetshme.
