Shumë gra përballen çdo ditë me lodhje të pashpjegueshme, rënie flokësh, fryrje barku apo çrregullime të ciklit menstrual. Shpesh, këto simptoma lidhen menjëherë me Sindromën e Vezoreve Policistike (PCOS), por ekspertët theksojnë se një problem tjetër shumë i përhapur, mungesa e hekurit, mund të jetë fajtori i vërtetë.
Edhe pse këto dy gjendje janë krejtësisht të ndryshme, ato shpesh ngatërrohen për shkak të simptomave të ngjashme. Ja çfarë thonë studimet shkencore dhe si mund t’i dalloni.
Çfarë është mungesa e hekurit?
Mungesa e hekurit ndodh kur trupi nuk ka mjaftueshëm hekur për të prodhuar hemoglobinë, proteina që transporton oksigjenin në gjak. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, kjo është një nga mungesat ushqimore më të shpeshta tek gratë në moshë riprodhuese.
Simptomat më të zakonshme përfshijnë:
-lodhje të vazhdueshme,
-zbehje të lëkurës,
-marramendje dhe dobësi,
-rënie difuze të flokëve,
-rrahje të shpejta zemre,
-thonj të brishtë,
-dëshirë për substanca jo ushqimore (si akulli).
Menstruacionet e rënda janë një nga shkaqet kryesore të mungesës së hekurit tek gratë.
Çfarë është PCOS?
PCOS është një çrregullim hormonal dhe metabolik që prek rreth 1 në 10 gra. Ai shoqërohet me nivele të larta të hormoneve mashkullore (androgjene) dhe probleme me ovulacionin.
Simptomat kryesore janë:
-cikël menstrual i parregullt ose mungesë menstruacionesh,
-rritje e qimeve në fytyrë dhe trup,
-akne të vazhdueshme,
-shtim në peshë, sidomos në zonën e barkut,
-rënie flokësh në formë mashkullore,
-vështirësi për të mbetur shtatzënë.
Pse ngatërrohen kaq shpesh?
Sipas mjekëve endokrinologë, lodhja dhe rënia e flokëve janë simptoma të përbashkëta, por shkaku pas tyre është i ndryshëm.
Tek mungesa e hekurit, lodhja vjen nga mungesa e oksigjenit në qeliza. Tek PCOS, lodhja lidhet me çrregullimet hormonale dhe rezistencën ndaj insulinës.
Gjithashtu:
-mungesa e hekurit shoqërohet më shpesh me menstruacione të rënda,
-PCOS zakonisht shkakton cikël të rrallë ose mungesë cikli.
Si dallohen me analiza?
Ekspertët theksojnë se simptomat nuk mjaftojnë për diagnozë. Janë analizat ato që bëjnë diferencën:
-për mungesën e hekurit kontrollohen hemoglobina dhe ferritina,
-për PCOS nevojiten analiza hormonale dhe ekografi e vezoreve.
Interesant është fakti se disa gra me PCOS mund të kenë njëkohësisht edhe mungesë hekuri, sidomos nëse ndjekin dieta restriktive.
Trajtimi: krejtësisht i ndryshëm
Mungesa e hekurit trajtohet me suplemente dhe rregullim të dietës, ndërsa PCOS kërkon një qasje afatgjatë që përfshin stilin e jetesës, ushqimin, aktivitetin fizik dhe në disa raste trajtim mjekësor.
Nëse përjetoni lodhje të vazhdueshme, rënie flokësh apo probleme me ciklin menstrual, mos e neglizhoni trupin tuaj dhe mos u vetëdiagnostikoni.
Mungesa e hekurit dhe PCOS mund të duken të ngjashme, por janë dy gjendje shumë të ndryshme që kërkojnë trajtim të veçantë.
Një analizë gjaku mund të jetë hapi i parë drejt përgjigjes që po kërkoni.
