Kur flasim për demencën, shpesh mendja na shkon menjëherë tek harresa, sidomos kur bëhet fjalë për sëmundjen e Alzheimerit. Megjithatë, ekspertët po theksojnë se ka edhe disa shenja të tjera të hershme që mund të sinjalizojnë ndryshime në tru shumë kohë përpara se të shfaqen simptomat e zakonshme të humbjes së kujtesës. Këto simptoma mund të ndihmojnë në diagnostikimin e hershëm dhe të kontribuojnë në trajtimin e mundshëm të demencës. Ja disa nga shenjat më të zakonshme:
Probleme me financat
Një nga shenjat e para që mund të sinjalizojnë zhvillimin e demencës janë problemet me menaxhimin e financave. A harroni të paguani faturat? A keni vështirësi të kurseni ose bëni shpenzime impulsive që nuk keni bërë më parë? Menaxhimi i financave kërkon bashkëveprimin e disa pjesëve të trurit, dhe ndodhitë e tilla mund të shfaqen vite përpara se të ndodhin ndryshimet në kujtesë ose simptomat e tjera. Kjo mund të jetë një shenjë që truri po kalon nëpër ndryshime të hershme.
Çrregullime të gjumit
Për ndryshime në tru që lidhen me demencën, çrregullimet e gjumit mund të shfaqen edhe përpara se të nisin problemet me kujtesën. A keni pasur ndryshime të ndjeshme në zakonet tuaja të gjumit? A keni probleme për të qëndruar zgjuar gjatë ditës, apo ndiheni të lodhur dhe pa energji? Gjithashtu, ëndrrat e çuditshme dhe më agresive, si bërtitjet ose goditjet gjatë gjumit, janë gjithashtu shenja që mund të lidhen me demencën. Pjesët e trurit që kontrollojnë ciklet e gjumit janë të parat që preken nga sëmundja e Alzheimerit.
Ndryshime në personalitet
Demenca mund të shkaktojë gjithashtu ndryshime të dukshme në personalitet. A jeni bërë më të mbyllur dhe tërhequr? A po e kufizoni rrethin tuaj shoqëror? Ndryshimet në personalitet janë të zakonshme dhe mund të përfshijnë humbjen e dëshirës për aktivitete që dikur ishin të preferuara. Rënia e kujtesës mund gjithashtu të bëjë që individët të duken më të çrregullt ose të kenë sjellje që i quajnë të pazakonta për ta.
Vështirësi në drejtimin e automjetit
Një tjetër shenjë që mund të nënkuptojë zhvillimin e demencës është vështirësia në drejtimin e automjetit. A jeni përfshirë në aksidente ose keni shmangur ngjarje të rrezikshme? A frenoni ose përshpejtoni papritur? Drejtimi i makinës është një aktivitet që kërkon shumë aftësi dhe koordinim nga truri. Ndryshimet në aftësitë kognitive dhe motorike mund ta bëjnë të vështirë menaxhimin e situatave të papritura në rrugë.
Humbja e nuhatjes
Një nga simptomat e hershme të demencës mund të jetë humbja e ndjesisë së nuhatjes. Ndonëse humbja e nuhatjes mund të lidhet me sëmundje të tjera, si COVID-19, ajo mund të jetë gjithashtu një shenjë paralajmëruese e demencës. Pjesët e trurit që kontrollojnë nuhatjen janë ndër të parat që preken nga sëmundja e Alzheimerit. Shumë individë fillojnë të humbasin ndjesinë e nuhatjes vite ose dekada përpara se të shfaqen simptoma të tjera të zakonshme të sëmundjes.
Përkundër faktit që demenca është shpesh e lidhur me humbjen e kujtesës, ekspertët e shëndetit po theksojnë rëndësinë e identifikimit të shenjave të tjera të hershme. Këto simptoma mund të ndihmojnë në diagnozën e hershme dhe trajtimin e sëmundjes, duke ofruar mundësi për ndërhyrje më të shpejta dhe mbështetje më të mirë për individët që preken nga kjo sëmundje. Nëse vëreni ndonjë nga këto shenja te ju ose te të dashurit tuaj, është e rëndësishme të konsultoheni me një mjek për një vlerësim të plotë të shëndetit mendor.
