Së fundmi është zbuluar një armë 3000-vjeçare e krijuar nga “hekuri i huaj”. Maja e shigjetës e bërë nga një meteorit u gjet nga studiuesit nga Universiteti i Bernës në një vend të lashtë të epokës së bronzit të quajtur Mörigen në Zvicër. Gjeologët testuan përbërjen e artefaktit, i cili përfshin alumin-26, një izotop jetëshkurtër. Vetëm tre meteoritë me të njëjtin kombinim metalesh kanë rënë në Tokë në të njëjtën kohë në Evropë; një në Republikën Çeke, një tjetër në Spanjë dhe i treti në Estoni.
Ekipi beson se shkëmbi hapësinor estonez ishte kandidati i mundshëm, i cili është më shumë se 1,400 milje nga Zvicra. Maja e shigjetës është 1.5 inç e gjatë dhe peshon vetëm 0.102 ons. Ekipi përdori metoda të ndryshme për të testuar përbërjen, duke përfshirë fotografitë me mikroskop elektronik, rrezet X dhe analizat e rrezatimit me energji të lartë. Pjesa e mprehtë u krijua nga një meteorit hekuri i bërë kryesisht nga minerale kamacite dhe taenite që gjenden vetëm në Tokë. Meteoritët e hekurit rrjedhin nga bërthamat e planetëve të lashtë që u shkatërruan rreth 4.5 miliardë vjet më parë.
“Stili i majës së shigjetës prej hekuri i ngjan fort atij të majave të shigjetave prej bronzi nga i njëjti kompleks zbulimi, edhe pse procesi i fabrikimit ishte shumë i ndryshëm,”-tha ekipi në studim. “Materiali organik i bashkangjitur i pasur me karbon ka të ngjarë të përfaqësojë mbetjet e katranit, ndoshta katrani prej druri, që tregon se ai ishte fiksuar në një shigjetë në një moment.” Ndërsa maja e shigjetës u gjet fillimisht në Liqenin e Biel-it diku gjatë shekullit të 19-të, ajo u vendos në Muzeun Historik të Bernës, ku u rizbulua dhe u testua.
Studiuesit fillimisht menduan se shkëmbi hapësinor i përdorur për prodhimin e armës erdhi nga meteori Twannberg që u rrëzua në Zvicër rreth 160,000 vjet më parë. Megjithatë, analiza e mëtejshme e meteoritëve me të njëjtën përbërje zbuloi se nuk ishte kështu. Ekipi beson se maja e shigjetës erdhi nga Estonia, duke sugjeruar që njerëzit i tregtonin armët në të njëjtat rrugë nga zona e Balltikut si qelibar.
