Shumë njerëz e njohin situatën: alarmi bie, por ju zgjoheni me vështirësi ose nuk e dëgjoni fare. Ekspertët e gjumit thonë se kjo nuk është thjesht pasojë e lodhjes, por lidhet me mënyrën se si trupi ynë përpunon ciklet e gjumit.
Sipas studimeve të publikuara nga National Sleep Foundation dhe hulumtimeve të botuara në “Sleep Health” dhe “Journal of Clinical Sleep Medicine”, disa faktorë kryesorë kontribuojnë në këtë fenomen:
Cikli i thellësisë së gjumit
Kur alarmi bie gjatë fazës së gjumit të thellë (slow-wave sleep), truri është më pak i ndjeshëm ndaj stimujve të jashtëm. Kjo është arsyeja pse disa persona mund të mos dëgjojnë alarmin dhe të vazhdojnë të flenë.
Mungesa kronike e gjumit
Kur trupi nuk ka marrë mjaft pushim gjatë natës, ai tenton të kompensojë duke qëndruar në gjumë më të thellë në mëngjes. Kjo rrit probabilitetin që të flini përtej alarmit.
Ora biologjike
Ritmi ‘cirkadian’ i trupit, që kontrollon ciklin natë-dite, mund të jetë në “mode-in e gjumit” kur alarmi bie. Personat që flenë pak gjatë natës ose që kanë ndryshuar oraret e gjumit shpesh flenë gjatë alarmit.
Çrregullimet e gjumit
Gjendje si apnea e gjumit ose sindroma e vonesës së fazës së gjumit e bëjnë më të vështirë zgjimin herët. Studimet tregojnë se personat me këto çrregullime janë më të prirur të “sleep through” alarmin.
Teknologjia dhe stimujt e jashtëm
Drita, zhurmat dhe ekranet para gjumit mund të ndikojnë në cilësinë e gjumit, duke e bërë trurin më pak të reagueshëm ndaj alarmit. Një gjumë i ndërprerë redukton ndjeshmërinë ndaj tingujve të alarmit.
Ekspertët këshillojnë disa strategji për të parandaluar këtë fenomen: vendosni alarmin në një distancë ku duhet të ngriheni për ta fikur, përdorni tinguj që ndryshojnë gradualisht intensitetin, dhe përpiquni të ruani orare të rregullta gjumi për të rritur ndjeshmërinë natyrale ndaj zgjimit.
Në fund, zgjimi i vështirë nuk është vetëm një “zakon i keq”, por një tregues i mënyrës se si trupi menaxhon gjumin dhe nevojat biologjike.
Ndërgjegjësimi mbi ciklet e gjumit mund të ndihmojë për të parandaluar vonesat e padëshiruara të mëngjesit.
