Stresi dhe ankthi nuk jetojnë vetëm në mendje, ato prekin drejtpërdrejt trupin. Dhimbja e kokës, tensioni në qafë dhe madje ndjesia e të përzierit janë disa nga simptomat më të zakonshme fizike që lidhen me gjendjen emocionale.
Studime të ndryshme mjekësore konfirmojnë se ky nuk është thjesht “fiksim”, por një lidhje reale mes trurit, muskujve dhe sistemit tretës.
Dhimbja e kokës- Kur stresi shndërrohet në presion në tru?
Mjekët e quajnë “dhimbje koke tensionale” llojin më të shpeshtë të dhimbjes së kokës tek të rriturit. Ajo përshkruhet si shtrëngim rreth kokës, presion në ballë apo në pjesën e pasme të kafkës.
Sipas shoqatave ndërkombëtare, stresi i përditshëm është një nga shkaktarët kryesorë si për dhimbjet tensionale, ashtu edhe për migrenën.
Kur jemi të stresuar:
-Aktivizohet sistemi nervor i “lufto ose largo”
-Muskujt e kokës, qafës dhe shpatullave tensionohen për një kohë të gjatë
-Nervat bëhen më të ndjeshëm, duke rritur intensitetin e dhimbjes
Rezultati? Dhimbje koke që shpesh përsëriten dhe bëhen kronike, sidomos tek ata që jetojnë me stres të vazhdueshëm.
Pse na dhemb qafa kur jemi të mbingarkuar?
Tensioni në qafë është një tjetër pasojë klasike e stresit. Pozicioni i keq në tavolinë, qëndrimi i gjatë para kompjuterit dhe ngarkesa emocionale krijojnë “kombinimin perfekt” për dhimbje.
Studimet tregojnë se:
-Stresi rrit tonusin muskulor: muskujt qëndrojnë të tkurrur edhe kur nuk ka nevojë
-Zona më e goditur janë qafa dhe shpatullat
-Me kalimin e kohës, kjo çon në dhimbje qafe dhe madje dhimbje koke që fillojnë nga pjesa e pasme e kokës
Tek personat me ankth të lartë, kërkimet kanë gjetur më shumë tension muskulor dhe dhimbje kronike në qafë e shpinë, të cilat shpesh lehtësohen kur ulet stresi (me terapi, joga, apo aktivitet fizik të rregullt).
Ankthi që ndihet në stomak- lidhja me të përzierat
Truri dhe zorra janë të lidhura ngushtë përmes të ashtuquajturit “aks truri–zorrë”. Kjo është arsyeja pse kur shqetësohemi, na “ngushtohet stomaku” ose ndihemi sikur do të vjellim.
Sipas qendrave të mëdha mjekësore, ankthi dhe stresi mund të:
-Ndryshojnë lëvizshmërinë e zorrëve
-Rrisin aciditetin e stomakut
-Aktivizojnë nervin vagus, që lidhet me ndjenjën e përzierjes dhe marramendjes
Te shumë njerëz, sulmet e panikut shoqërohen me të përziera, djersë, dridhje dhe ndjesi “boshllëku” në stomak.
Pse disa njerëz vuajnë më shumë?
Jo të gjithë reagojnë njësoj ndaj stresit. Shkencëtarët theksojnë disa faktorë që e rrisin rrezikun:
-Prirja gjenetike dhe ndjeshmëria e sistemit nervor
-Çrregullime si ankthi dhe depresioni, të cilat e amplifikojnë dhimbjen
-Mungesa e gjumit, kafeina e tepërt, mosngrënia në orar
-Histori migrene apo dhimbjesh kronike, ku truri “mëson” ta ndiejë dhimbjen më fort
Studime mbi dhimbjen kronike kanë treguar se te njerëzit me ankth, truri e përpunon dhimbjen ndryshe, duke e parë çdo sinjal të vogël si kërcënim më të madh.
Çfarë mund të bëjmë?
Ekspertët sugjerojnë që trajtimi nuk ka të bëjë vetëm me qetësuesit, por me gjithë stilin e jetesës:
-Teknika relaksimi: frymëmarrje e thellë, meditimi, joga, ushtrime për relaksimin e muskujve
-Aktivitet fizik i rregullt: lëvizja ul tensionin muskulor dhe përmirëson qarkullimin
-Gjumi i mjaftueshëm: stabilizon sistemin nervor dhe hormonin e stresit, kortizolin
-Terapia konjitive-sjellore (CBT): studimet tregojnë se CBT ul ankthin dhe redukton edhe dhimbjen fizike, sidomos dhimbjen e kokës dhe çrregullimet funksionale të tretjes
Edhe ndryshime të vogla ditore – pushime të shkurtra nga ekrani, shtrirje për qafën, kufizim i kafeinës në ditët shumë stresuese, mund të bëjnë diferencë.
Kur duhet patjetër të shkosh te mjeku?
Edhe pse stresi është shpesh shkaku kryesor, mjekët këshillojnë kontrolle nëse:
-dhimbja e kokës është e fortë, e papritur dhe ndryshe nga herët e tjera
-shoqërohet me mpirje, vështirësi në të folur apo shikim të turbullt
-nauzea është e shpeshtë, me të vjella, humbje peshe ose simptoma të tjera shqetësuese
-dhimbja e qafës vjen pas traume apo aksidenti
Këto mund të jenë shenja të një problemi tjetër mjekësor që kërkon ndërhyrje specifike.
