Vendet në mbarë botën po shkurtojnë buxhetet e ndihmës humanitare, duke riformësuar reagimin global ndaj emergjencave dhe krizave të shëndetit publik. Republika Demokratike e Kongos (RDK) është në qendër të një shpërthimi të madh të Ebolës që, sipas të dhënave të fundit nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), deri më tani ka shkaktuar 220 vdekje të dyshuara dhe më shumë se 900 raste të dyshuara. Shpërthimi, i shpallur Emergjencë e Shëndetit Publik me Shqetësim Ndërkombëtar nga OBSH më 16 maj, po sfidon reagimin shëndetësor të vendit, të dobësuar nga shkurtimet e ndihmës ndërkombëtare dhe konfliktet e armatosura në rajon.
“Ky shpërthim po godet një vend që është tashmë i shtrirë në pikën e thyerjes,” tha Dr. Manenji Mangundu, Drejtor i Vendit i Oxfam në RDK. “Konflikti i vazhdueshëm dhe vitet e shkurtimeve të ndihmës kanë thelluar një krizë humanitare me shkallë marramendëse: një në katër persona po vuajnë nga uria. Të njëjtat shkurtime ndihme e lanë RDK-në të ekspozuar në mënyrë efektive ndaj Ebolës, duke dobësuar sistemet e mbikëqyrjes që duhet ta kishin zbuluar këtë shpërthim javë më parë.”
Komiteti Ndërkombëtar i Shpëtimit paralajmëroi se shkurtimet e fondeve e kanë lënë rajonin të ekspozuar “në mënyrë të rrezikshme”.
“Vitet e mungesës së investimeve dhe shkurtimet e fundit të fondeve kanë lënë shumë institucione shëndetësore pa pajisje të mjaftueshme mbrojtëse, kapacitet mbikëqyrës ose mbështetje në vijën e parë të nevojshme për t’u përgjigjur shpejt dhe në mënyrë të sigurt”, tha Heather Reoch Kerr, Drejtoreshë e Vendit e IRC-së për RDK-në.
Ajo shtoi se disa aktivitete që më parë mbështeteshin nga fondet e donatorëve, duke përfshirë sigurimin e kompleteve të pajisjeve mbrojtëse personale (PPE) për institucionet shëndetësore, janë reduktuar ndjeshëm dhe shumë institucione në zonat e prekura po operojnë pa furnizime themelore mbrojtëse. Sipas Kombeve të Bashkuara, 239 milionë njerëz kanë nevojë për ndihmë urgjente humanitare në vitin 2026, pas një viti 2025 të shënuar nga shkurtime të rënda në operacionet humanitare dhe një numër rekord sulmesh vdekjeprurëse kundër punonjësve të ndihmës.
Kush e ka shkurtuar financimin humanitar?
Ndihma ndërkombëtare është rritur vazhdimisht gjatë 50 viteve të fundit, duke arritur nivele rekord në vitin 2023. Megjithatë, me rritjen e nevojës, shkurtimet e ndihmës së huaj tani po prekin shumë vende dhe organizata shëndetësore në mbarë botën.mNë vitin 2023, Ndihma Zyrtare për Zhvillim (ODA) nga 33 vendet anëtare të Komitetit të Ndihmës për Zhvillim (DAC) të OECD-së arriti në 229 miliardë dollarë (197 miliardë euro). Deri në vitin 2024, kjo shumë ra në 215 miliardë dollarë (185 miliardë euro) – rënia e parë pas pesë vitesh rritjeje – dhe më tej në 165 miliardë dollarë (142 miliardë euro) në vitin 2025.
