Vezët janë një nga ushqimet më ushqyese dhe mund të jenë pjesë e një diete të shëndetshme për shumicën e njerëzve. Ato ofrojnë proteina cilësore, vitamina, minerale dhe antioksidantë, por personat me rrezik për sëmundje të zemrës ose kolesterol të lartë duhet të jenë më të kujdesshëm.
1. Mund të ndihmojnë në ruajtjen e masës muskulore
Trupi ka nevojë për proteina për të ndërtuar dhe ruajtur muskujt. Vezët përmbajnë:
- Proteina të plota
- Aminoacide thelbësore
- Kolinë
- Selen
- Vitamina të grupit B
Kur konsumohen bashkë me ushtrime force, proteinat nga vezët mund të ndihmojnë në rritjen dhe mirëmbajtjen e masës muskulore.
2. Mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut për disa sëmundje kronike
Vezët përmbajnë antioksidantë që ndihmojnë në mbrojtjen e qelizave nga dëmtimi i radikaleve të lira. Këta përbërës mund të lidhen me një rrezik më të ulët për disa sëmundje si diabeti, sëmundjet e zemrës dhe disa lloje kanceri.
3. Mund të ulin inflamacionin
Lëndët ushqyese dhe antioksidantët në vezë mund të ndihmojnë në kontrollin e inflamacionit në trup. Shumë nga këto përbërës gjenden te e verdha e vezës, prandaj konsumimi vetëm i të bardhës nuk jep të njëjtat përfitime.
4. Mund të ndihmojnë në kontrollin e peshës
Vezët janë të pasura me proteina dhe kanë relativisht pak kalori, duke ju mbajtur më gjatë të ngopur. Një studim tregoi se njerëzit që hanin vezë në mëngjes kishin nivele më të ulëta të hormonit të urisë (grelina) dhe konsumonin më pak ushqim gjatë ditës krahasuar me ata që hanin tërshërë.
5. Mund të lidhen me rrezik më të ulët për goditje në tru
Studimet mbi vezët dhe shëndetin e zemrës kanë dhënë rezultate të ndryshme. Disa kërkime tregojnë se konsumimi i një veze në ditë mund të lidhet me rrezik më të ulët për goditje në tru dhe probleme të zemrës, ndërsa të tjera tregojnë se konsumimi i lartë për periudha të gjata mund të ndikojë te kolesteroli.
A ndikojnë vezët në kolesterol?
Vezët, sidomos e verdha, kanë shumë kolesterol. Një vezë e madhe përmban rreth 207 mg kolesterol. Megjithatë, shumë studime nuk kanë gjetur një lidhje të drejtpërdrejtë mes ngrënies së vezëve dhe rritjes së kolesterolit në gjak te njerëzit e shëndetshëm. Vezët mund të rrisin edhe HDL-në (“kolesterolin e mirë”), i cili ndihmon në largimin e kolesterolit të dëmshëm nga gjaku.
Vlerat ushqyese të një veze të madhe:
- Kalori: 74
- Proteina: 6 g
- Yndyrë: 5 g
- Kolesterol: 207 mg
- Kolinë: 169 mg
- Vitaminë A: 91 mcg
- Vitaminë D: 50 mcg
E bardha e vezës përmban rreth 4 g proteina dhe nuk ka kolesterol.
Kush duhet të ketë kujdes me vezët?
Personat me:
- Kolesterol të lartë
- Sëmundje të zemrës
- Diabet
- Obezitet
- Histori familjare të sëmundjeve të zemrës
- mund të kenë nevojë të kufizojnë sasinë e vezëve dhe të këshillohen me mjekun.
Sa vezë mund të hani në ditë?
Për shumicën e të rriturve të shëndetshëm, 1–2 vezë në ditë zakonisht konsiderohen të sigurta. Si i përgatisni vezët gjithashtu ka rëndësi. Zgjidhni mënyra më të shëndetshme gatimi dhe shmangni shtimin e tepërt të:
- Gjalpit
Proshutës
Yndyrave të ngopura
