Një numër gjithnjë në rritje studimesh po hedh dritë mbi lidhjen mes traumave emocionale dhe sëmundjeve autoimune, një lidhje që prej vitesh është theksuar nga mjeku dhe fizikanti i njohur kanadez, Dr. Gabor Maté.
I specializuar në fushat e mjekësisë familjare dhe shëndetit mendor, Maté është bërë një nga zërat më të fortë që flet për ndikimin e stresit kronik dhe përvojave traumatike në zhvillimin e sëmundjeve si lupus, skleroza multiple, artriti reumatoid dhe sëmundja e Crohn-it.
Sipas Dr. Maté, trupi dhe mendja nuk janë të ndara. Përjetimet emocionale të thella, veçanërisht në fëmijëri, mund të ndikojnë drejtpërdrejt në sistemin imunitar, duke çuar në çrregullime që shfaqen vite më vonë si sëmundje autoimune.
Trupi i mban mend gjithçka
– thotë ai në një nga librat e tij më të njohur “When the Body Says No” (“Kur trupi thotë jo”).
Përmes intervistave me pacientë dhe analizës së historive të tyre jetësore, ai vëren se shumë prej tyre kishin pasur jetë të mbushura me shtypje emocionale, mungesë mbështetjeje dhe trauma të pashprehura.
Maté thekson se njerëzit që janë mësuar të shtypin emocionet e tyre për të shmangur konfliktin apo për të kënaqur të tjerët — sjellje që shpesh mësohen që në fëmijëri — janë më të rrezikuar për të zhvilluar probleme autoimune.
Stresi emocional i pashprehur aktivizon mekanizmat neurokimikë të trupit që, me kalimin e kohës, shkaktojnë inflamacion kronik
Kjo gjendje inflamatore është themeli i shumë sëmundjeve autoimune. Dhe ndërsa gjenetika luan një rol të caktuar, Maté thekson se janë përvojat jetësore ato që shpesh “aktivizojnë” predispozitat gjenetike.
Një studim i gjerë i kryer mbi 17,000 pacientë nga “CDC” dhe “Kaiser Permanente” – i njohur si “studimi ACE” (Adverse Childhood Experiences) – gjeti një lidhje të qartë mes traumave në fëmijëri dhe rrezikut të lartë për sëmundje kronike në moshën e rritur, përfshirë sëmundjet autoimune.
Shërimi i trupit nuk është i plotë pa shërimin e shpirtit
– thotë Maté, duke e vënë theksin jo vetëm te trajtimi mjekësor, por edhe te puna emocionale dhe psikologjike.
Ai sugjeron ndërhyrje që përfshijnë terapi psikologjike, vetëreflektim dhe ndërtimin e marrëdhënieve të shëndetshme për të lehtësuar stresin e akumuluar dhe për të rikthyer balancën në sistemin imunitar.
Në një kohë kur gjithnjë e më shumë njerëz vuajnë nga sëmundje autoimune, qasja holistike e Gabor Maté po fiton terren si një mënyrë për të kuptuar më thellë shkaqet e vërteta të sëmundjes — jo vetëm në trup, por edhe në zemër dhe mendje.
Në fund të fundit, pyetja nuk është vetëm “çfarë ke?”, por edhe “çfarë të ka ndodhur?”
